Giải pháp quản lý hàng tạm nhập tái xuất thời “hậu” Chỉ thị 23?

Cập nhật: 07-10-2013 07:44
Sau hơn một năm thực hiện Chỉ thị 23/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, điều mà các nhà quản lý đang phải tính đến là giải pháp nào để vừa quản lý được loại hình kinh doanh tạm nhập tái xuất (TNTX) vốn luôn tiềm ẩn nhiều bất ổn vừa có thể tận dụng được lợi ích để phát triển kinh tế địa phương, đem lại nguồn thu cho ngân sách Nhà nước (NSNN).
Giải pháp quản lý hàng tạm nhập tái xuất thời “hậu” Chỉ thị 23?
Công chức Hải quan cửa khẩu Móng Cái- Cục Hải quan Quảng Ninh kiểm tra hàng hóa TNTX. Ảnh: Q.Hùng

...Nên cho phép kinh doanh TNTX trở lại các loại hàng thực phẩm đông lạnh là phụ phẩm gia súc, gia cầm và phủ tạng gia súc, gia cầm. Các mặt hàng này sẽ thực hiện theo cơ chế quản lý hàng thực phẩm đông lạnh quy định tại Thông tư 05/2013/TT-BCT, là mặt hàng kinh doanh TNTX có điều kiện, DN phải đáp ứng các điều kiện quy định trong đó có việc ký quỹ 5 tỷ đồng tại Kho bạc Nhà nước tỉnh để xử lý vấn đề môi trường (nếu có). Đối với hàng đã qua sử dụng đang thuộc Danh mục tạm ngừng kinh doanh TNTX, Bộ Công Thương sẽ xin ý kiến để được xem xét công bố một số mặt hàng được phép kinh doanh TNTX trở lại như ô tô, ti vi, tủ lạnh, máy giặt, điều hòa và một số hàng tiêu dùng đã qua sử dụng khác.

Đã qua thời điểm “nóng”

Điều dễ nhận thấy là lượng hàng hóa kinh doanh TNTX qua các địa phương thời gian quan đã giảm mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều hoạt động khác. Bộ Công Thương đánh giá, lượng hàng hóa giảm mạnh đã gây lãng phí nguồn đầu tư kết cấu hạ tầng thương mại, làm giảm sức thu hút đầu tư của các DN trên các lĩnh vực khác tại địa phương biên giới; các phương tiện vận tải thủy, bộ dừng hoạt động và hoạt động cầm chừng, không hiệu quả; lao động thất nghiệp gia tăng, hoạt động buôn lậu phát sinh phức tạp theo chiều hướng mới.

Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh, hơn 400 DN tại Quảng Ninh hoạt động cầm chừng và dừng hoạt động tác động trực tiếp đến hơn 20.000 lao động; một bộ phận dân cư biên giới đang chuyển hướng sang xách hàng thuê về Việt Nam cho các đầu nậu qua biên giới, gây nhiều khó khăn cho công tác quản lý biên giới và chống buôn lậu của các lực lượng chức năng.

Điều đáng nói là trong khi cả nước đang nỗ lực thực hiện các giải pháp thu NSNN, tránh thất thu thì những bất lợi, khó khăn trong hoạt động kinh doanh TNTX đang khiến cho loại hình này không phát huy được hiệu quả kinh tế, giảm nguồn thu cho NSNN, nguồn thu phí bến bãi của hàng TNTX, chuyển khẩu, kho ngoại quan tại các tỉnh biên giới cho xu hướng giảm. Riêng tại Quảng Ninh, lượng thu phí trong 4 tháng cuối năm 2012 giảm mạnh, khoảng 62%; 6 tháng đầu năm 2013 giảm 41% so với các tháng đầu năm 2012.

Bên cạnh đó, việc phát triển kinh tế-xã hội tại các huyện, thành phố biên giới giảm sút. Do các địa phương thuộc các tỉnh biên giới phía Bắc nằm ở vùng sâu, vùng xa, cách xa trung tâm tỉnh, phát triển kinh tế, xã hội phần lớn dựa vào hoạt động XNK, TNTX, chuyển khẩu, kho ngoại quan. Do đó, sự sụt giảm của hoạt động TNTX, chuyển khẩu, kho ngoại quan (chiếm 80% lưu lượng hàng hóa XNK) đã ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế, xã hội tại địa phương.

Nới để ổn định kinh tế địa phương

Từng trả lời trên Báo Hải quan, ông Ngô Minh Hải, Phó Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về hải quan -Tổng cục Hải quan đưa ra quan điểm “loại hình kinh doanh TNTX hàng hoá là một loại hình hoạt động thương mại có xu hướng ngày càng phát triển trên thế giới, nhất là đối với các quốc gia có lợi thế về vị trí địa lý, về giao thông... trong đó có Việt Nam. Cơ quan quản lý Nhà nước đối với hàng hoá XNK vừa thực hiện nhiệm vụ quản lý hàng hoá XNK đúng chính sách pháp luật, nhưng đồng thời phải tạo thuận lợi cho hoạt động này phát triển theo quy định pháp luật. Không thể tư duy kiểu “không quản được thì cấm”. Vấn đề quan trọng là cơ quan quản lý đưa ra được các quy định, điều kiện để thực hiện quản lý, DN khi tham gia vào hoạt động kinh doanh TNTX hàng hoá phải đáp ứng điều kiện và thực hiện đúng những quy định đó”.

Hiện nay, Bộ Công Thương đang có những kế hoạch để kiến nghị Thủ tướng Chính phủ về các cơ chế, chính sách cần sửa đổi, bổ sung để góp phần tạo thuận lợi cho sự phát triển của hoạt động kinh doanh TNTX. Theo Bộ Công Thương, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý thuế đã có những điều, khoản quy định chặt chẽ về việc DN kinh doanh TNTX phải nộp thuế trước khi thông quan hoặc phải có bảo lãnh ngân hàng. Do đó, những quan ngại về gian lận thương mại, lợi dụng hình thức TNTX để chiếm dụng thuế đã có biện pháp ngăn chặn. Mặt khác, theo cơ chế mới nhất, Thủ tướng Chính phủ cũng đã cho phép NK trở lại nội tạng trắng đông lạnh, vì vậy, không còn quan ngại về việc DN lợi dụng hình thức TNTX để đưa mặt hàng này vào nội địa.

Đây là những cơ sở để Thủ tướng Chính phủ xem xét cho phép kinh doanh TNTX trở lại một số mặt hàng với biện pháp quản lý, giám sát tiếp tục được tăng cường nhằm giảm thiểu các nguy cơ gian lận thương mại, ô nhiễm môi trường… Theo đó, nên cho phép kinh doanh TNTX trở lại các loại hàng thực phẩm đông lạnh là phụ phẩm gia súc, gia cầm và phủ tạng gia súc, gia cầm. Các mặt hàng này sẽ thực hiện theo cơ chế quản lý hàng thực phẩm đông lạnh quy định tại Thông tư 05/2013/TT-BCT, là mặt hàng kinh doanh TNTX có điều kiện, DN phải đáp ứng các điều kiện quy định trong đó có việc ký quỹ 5 tỷ đồng tại Kho bạc Nhà nước tỉnh để xử lý vấn đề môi trường (nếu có). Đối với hàng đã qua sử dụng đang thuộc Danh mục tạm ngừng kinh doanh TNTX, Bộ Công Thương sẽ xin ý kiến để được xem xét công bố một số mặt hàng được phép kinh doanh TNTX trở lại như ô tô, ti vi, tủ lạnh, máy giặt, điều hòa và một số hàng tiêu dùng đã qua sử dụng khác.

Bên cạnh việc kiến nghị chính sách tạo thuận lợi cho sự phát triển, hoạt động kinh doanh TNTX vẫn cần có những biện pháp tăng cường quản lý hoạt động này góp phần hạn chế những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện. Theo Bộ Công Thương, cần tiếp tục quy định các mặt hàng thực phẩm đông lạnh, hàng đã qua sử dụng và hàng có thuế Tiêu thụ đặc biệt là các mặt hàng kinh doanh TNTX có điều kiện. Đồng thời, Tổng cục Hải quan tiếp tục tăng cường các biện pháp kiểm tra, giám sát nhằm hạn chế nguy cơ thẩm lậu hàng hóa vào thị trường nội địa.

Ngọc Linh(baohaiquan.vn)

Ý kiến của bạn về: Giải pháp quản lý hàng tạm nhập tái xuất thời “hậu” Chỉ thị 23?